الشيخ رسول جعفريان
268
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دعوت خود را علنى نكرده و عقايد مشركان را بطور رسمى محكوم نمىكرد ، مشركان او را آزاد گذاشته بودند . برخورد از زمانى شروع شد كه آن حضرت دعوت توحيدى خود را علنى كرده و عقايد بت پرستى را نادرست شمرد . پس از آن درگيرى آغاز شد ، اما مشركان اصرار داشتند تا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كار خود را محدود كند و با خدايان آنان كارى نداشته باشد . بنا به نقل سيره نويسان و مفسران ، سورهء « كافرون » در برابر درخواست تنى چند از اشراف قريش از جمله حارث بن قيس سهمى ، عاص بن وائل ، وليد بن مغيره و امية بن خلف نازل شد . آنان گفتند : اى محمد ! بيا و از دين ما پيروى كن ، ما نيز از دين تو پيروى مىكنيم . تو يك سال خدايان ما را پرستش كن ، ما نيز يك سال خداى تو را عبادت مىكنيم . در اين صورت هر كدام ما ( در واقع بر ) حق باشيم ديگرى با پيروى از آن بهرهاى از حق برده است . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از شرك ورزيدن به خدا پرهيز كرده و پيشنهاد آنان را رد كرد . مشركان راضى شدند تا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تنها بتان را استلام و آنان خداى او را تأييد كنند . محمد صلى الله عليه و آله و سلم اجازه خواست تا ببيند خداوند در اين باره چه مىفرمايد . در اين حال سورهء كافرون نازل شد و يكسره راه توحيد و شرك را از يكديگر جدا كرد . « 1 » ابن عباس مىگويد : زمانى كه ابوطالب گرفتار بيمارى شده و لحظات آخر عمرش نزديك مىشد ، قريش تصميم گرفت تا با استفاده از نفوذ وى ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را مجبور به پذيرش تعهدى سازد تا كار دعوت را محدود كند . آنان به ابوطالب گفتند : مىبينى كه ميان ما و فرزند برادرت چه مىگذرد ، او را نزد خود فراخوان ، ميان ما و او را به گونهاى گردان تا ما از او دست برداريم و او از ما ؛ ما را با دين خودمان آزاد گذارد ، ما نيز او را با دينش رها كنيم . ابوطالب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را فرا خواند و سخن مشركان را براى او باز گفت . حضرت فرمود : تنها اگر يك سخن را از من بپذيرند بر عرب پادشاهى يابند و عجم به دين آنان در آيند ، ابوجهل گفت حاضريم ده كلمه بپذيريم . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گفت : گفتن لا إله الا الله و ترك بت پرستى . آنان از اين سخن پيامبر كه خدايان را يك خدا مىكند در شگفت شده و او را ترك كردند . « 2 » اقدامات مشركان براى به سازش كشاندن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گسترده بود و آنان به هر روى
--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 552 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 362 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 134 ، ش 275 ؛ عيون الاثر ، ج 1 ، ص 197 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 2 ، ص 559 ( 2 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 417 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 231 ؛ طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 202 ؛ المصنف ، ابن ابى شيبه ، ج 7 ، ص 332